منطقه مورد مطالعه شامل ایالت زمین شناسی فارس (زاگرس خاوری) حدفاصل گسل کازرون و رازک است. بررسی وضعیت تکتونیکی پی سنگ، هدف اصلی این مقاله بوده است. برای این منظور، کلیه کارهای قبلی جمع آوری و بررسی گردیدند. از سوی دیگر داده های زمین شناسی و زلزله شناسی نیز جمع آوری شده و با تفسیر داده های ژئوفیزیکی موجود تلفیق گردیدند. بدین ترتیب آشکار گردید که ایجاد بلندی ها و فروافتادگی ها به شکل پی سنگ مربوط است و ناهنجاری های مغناطیسی مهم نیز بر مرزهای ساختاری منطقه منطبق هستند.درنهایت بر اساس مجموع شواهد، پی سنگی بودن گسلهای رازک، نظام آباد، سبزپوشان و کره بس در منطقه مورد مطالعه، قابل اثبات است.

منطقه مورد مطالعه شامل فروبار دزفول، در حدفاصل گسل کازرون و گسل هندیجان است. بررسی وضعیت تکتونیکی پی سنگ هدف اصلی این مطالعه بوده است. برای این منظور، کلیه کارهای قبلی جمع آوری و بررسی گردیدند. از سوی دیگر داده های زمین شناسی و زلزله شناسی نیز جمع آوری شده و با تفسیرها و داده های ژئوفیزیکی موجود تلفیق گردیدند. بدین ترتیب آشکار گردید که ایجاد فروبار دزفول جنوبی به شکل پی سنگ مربوط است و ناهنجاریهای مغناطیسی مهم نیز بر مرزهای ساختاری منطقه منطبق هستند. بر این اساس بالاآمدگی خارک میش - هندیجان و فروافتادگی برازجان به ترتیب به عنوان بالاآمدگی و پایین افتادگی پی سنگی معرفی گردیدند.از سوی دیگر، بر اساس مجموع شواهد، پی سنگی بودن گسل های هندیجان، خارک میش، کازرون و جبهه پیشانی کوهستان و پیشانی کوهستان زاگرس در منطقه مورد مطالعه، قابل اثبات است.

گسل برازجان گسلی فعال با روند شمالی-جنوبی واقع در کمربند زاگرس است که عملکرد آن باعث خمیدگی و کشیدگی محور چینها به صورت راست گرد شده است. نتایج به دست آمده از پروفیلهای لرزهای تهیه شده در بخشهای جنوب باختری ایالت فارس حاکی از آن است که شواهدی دال بر ادامه قطعه گسل برازجان به عنوان بخش انتهایی گسل کازرون در امتداد کوه مند تا خلیج فارس وجود ندارد. مطالعات نشان میدهند که عملکرد راندگیهایی نظیر گسل پیشانی کوهستان در منطقه و چرخش بلوکهای مجاور گسلهای امتدادلغز، سبب انحراف گسل برازجان به زیر تاقدیسهای خورموج و خارتنگ شده و گروه بنگستان واقع در تاقدیسهای خورموج و سیاه را در کنار سازند آغاجاری در تاقدیس کاکی قرار داده است. جهت یافتگی محور طویل گنبدهای نمکی خورموج و کوه نمک (جاشک) با روند تقریبی شمالی-جنوبی را میتوان حاصل فعالیت قطعات مربوط به سیستم گسلی برازجان در نظر گرفت. مطالعات سطحی و زیر سطحی انجام گرفته، گسل دارنگ را با روند شمالی-جنوبی و عملکرد راستالغز را به عنوان پایانه جنوبی سیستم گسلی کازرون-برازجان معرفی میکند که از تاقدیس خارتنگ به سمت خلیج فارس ادامه مییابد. شکستگیهای حاصل از عملکرد گسل شامل یک سری شکستگیهای عرضی-برشی با روندهای شمال شمال خاوری-جنوب جنوب باختری و شمال باختری-جنوب خاوری است که پراکندگی آنها در اطراف محور چین قابل رویت است.

به منظور زون بندی زیستی سازند پابده (ائوسن میانی- بالایی) بر پایه روزن بران پلانکتون، یک برش چینه شناسی در دامنه جنوبی کوه میشان و یک برش چینه شناسی درکوه اشگر در پهنه ایذه مطالعه شد که ستبرای آنها به ترتیب 162.5 متر و 150 متر است. سازند پابده در دامنه جنوبی کوه میشان شامل تناوبی از سنگ آهک، شیل، سنگ آهک مارنی و مارن و در کوه اشگر شامل تناوبی از سنگ آهک نازک لایه کرم رنگ و مارن های نازک لایه است. دراین مطالعه میکروفونای شناخته شده بیشتر از نوع روزن بران پلانکتون هستند. روزن بران پلانکتون و کف زی شناخته شده در دامنه جنوبی میشان شامل 18 جنس و 8 گونه و در مقطع اشگر شامل 24 جنس و 10 گونه هستند. در مطالعه حاضر 4 زون زیستی در محدوده زمانی ائوسن میانی- پسین برش های یاد شده تعیین شد که 1 زیست زون متعلق به دامنه جنوبی میشان و 3 زیست زون متعلق به کوه اشگر است و عبارتند از: Hantkenina nuttalli Range Zone، Hantkenina nuttalli Turborotalia cerro-azulensis Interval Zone، Turborotalia cerro-azulensis Range Zone  و Turborotalia cerro-azulensis/ Hantkenina sp. Assemblage Zone.

کتیبه حاضر یکی دیگر از گورنوشته های است که در به فراوانی در منطقه کازرون یافته شده است. تاکنون حدود هفده کتیبه از این منطقه پیدا و خوانده شده است که غنای حضور زردشتیان در سه چهار قرن نخست هجری در این منطقه و نیز حضور کتابت مستمر، از دوران ساسانیان تا سده های نخستین اسلامی در ایران، را گواه است. این گورنوشته ها، هم چون تمامی گورنوشته های دیگر، به الفبای متصل کتابی (پهلوی ساسانی) نوشته شده است. نام آمده بر این کتیبه مهربوزید پسر مه بوزید است که در ماه آبان درگذشته است.

0